[ مقدمه ] شرح‌حال و آثار حكيم اعظم خان در آغاز ، ضرورى است درباره شرح‌حال و آثار نويسنده بزرگ اين كتاب سخنى گفته آيد . در اين باب ، در مقدمه كتاب اكسير اعظم ( به زبان اردو ) امده است : وطن اصلى فاضل مؤلف نيّر اعظم ، حكيم محمد اعظم خان ، سيستان خراسان بود . جد اعلاى وى حكيم محمد كاظم خان از خراسان به كابل افغانستان هجرت كرده بود . [ وى دو فرزند به نام‌هاى حكيم محمد اسماعيل خان و رضى خان داشت ] . فرزند وى ، حكيم محمد اسماعيل خان ، به سبب شهرتش طبيب خاص احمد شاه ابدالى شد و تا آخر عمر همان جا بود و در كابل درگذشت . فرزند ديگر وى ، رضى خان ، خيلى شجاع بود و به همين خاطر در ارتش ابدالى مقام ويژه‌اى داشت . رضى خان هميشه در جنگ‌هاى افغانستان با هندوستان با احمد شاه ابدال همراه بود . وى در مقابل قوم « مرهت » در جنگ‌هاى « سرهند » و « پان بت » شجاعت بسيارى از خود نشان داد . به همين سبب ، نواب فيض اللّه خان ، والى راهپور ، با اجازه احمد شاه ابدالى ، رضى خان را نزد خود در رامپور نگاه داشت تا براى هميشه از حملات « مرهتوها » در امان باشد . وى همچنان در رامپور ماند تا اينكه در جنگ منطقه « دوجوركى » شهيد شد .